کارتابل شرکت ها و فناوران
انتشارات

ماهنامه صادرات کالا و خدمات دانش‌بنیان

شماره ۲۳

بهمن 1394

آرشیو ماهنامه

آیا تا بحال از قوانین بین‌المللی اینکوترمز برای حمل و نقل و تجارت سود برده‌اید؟

تاریخ : 1396/02/21

تعداد بازدید : 82

5 امتیاز از 1 رای

اگر تا بحال از حمل ‌و نقل تجاری بین‌المللی استفاده کرده باشید و یا بدنبال بررسی برای امکان این عمل بوده‌اید، حتماً عبارت «اینکوترمز» به گوش‌تان خورده است. اما اینکوترمز به چه معناست و از آن چه استفاده‌ای می‌شود؟

آیا تا بحال از قوانین بین‌المللی اینکوترمز برای حمل و نقل و تجارت سود برده‌اید؟

filereader.php?p1=main_c81e728d9d4c2f636

اینکوترمز چیست؟

اگر تا بحال از حمل ‌و نقل تجاری بین‌المللی استفاده کرده باشید و یا بدنبال بررسی برای امکان این عمل بوده‌اید، حتماً عبارت «اینکوترمز» به گوش‌تان خورده است. اما اینکوترمز به چه معناست و از آن چه استفاده‌ای می‌شود؟ 
اتاق بین‌المللی بازرگانی، مجموعه‌ای از قوانین و مقررات بین‌المللی برای تفسیر اصطلاحات تجاری را برای اولین ‌بار در سال 1936 منتشر کرد. بخش‌های بعدی آن نیز در سال‌های 1953، 1967، 1990 و 2000 به مجموعه قوانین اینکوترمز اضافه شد تا استانداردهای تجارت بین‌المللی در حال حاضر شکل بگیرد. بر اساس تعریف (ICC (International Chamber of Commerce یا همان اتاق بین‌المللی بازرگانی: «اینکوترمز یک استاندارد شناخته‌شده در سطح بین‌المللی است و در سراسر جهان در قرادادهای بین‌المللی و داخلی برای فروش محصولات استفاده می‌شود.» اینکوترمزهای مختلف می‌تواند سود شما را تحت تأثیر قرار دهد و همین موضوع، انتخاب یکی نسبت به دیگری را به امری حساس بدل می‌کند. انتخاب شما بین مجموعه بستگی به نوع حمل‌ونقل شما دارد: FOB (بدون هزینه حمل تا روی وسیله نقلیه)، EXW (نسخه‌کار سابق)، بندر به بندر و بندر به دریا هرکدام مختص یک اینکوترم خاص می‌باشد. با شناخت نوع تجارت و حمل ‌و نقل می‌توان اینکوترم موردنظر را بدرستی انتخاب کرد.


چه زمانی باید تصمیم گرفت که از کدام اینکوترم استفاده کرد؟ قبل از مذاکره با طرف‌های درگیر در حمل ‌و نقل، بایستی یک اینکوترم مناسب استفاده خود انتخاب کرد. نکات مختلفی را در نظر داشته باشید از جمله اینکه: آیا آن‌ها تمامی هزینه‌ی حمل و نقل را برعهده می‌گیرند؟ یا فقط بخشی از آن را تقبل می‌کنند؟ (مثلاً ارسال محصولات به انبار یا فرودگاه کشور مبدأ) یا شاید بتوانید با پرداخت همه‌ی هزینه‌ها، از خدمات و سرویس‌های بهتری از فرستنده بار بهره‌مند شوید. این‌ها سؤالاتی هستند که در هنگام انتخاب اینکوترم مورد نظر بایستی به آن‌ها دقت کنید.


از کدام اینکوترم استفاده کنیم؟فرض کنید شما یک خریدار هستید و از کارپرداز و تهیه‌کننده‌ی خود در تایوان تقاضای صد محصول را دارید که قرار است در ایران به شما تحویل داده شود. در حال حاضر شما باید تصمیم بگیرید از کدام اینکوترم استفاده کنید؟ اجازه بدهید تا نگاهی به طرح‌هایی برای دو اینکوترم رایج در معاملات یعنی FOB و EXW بی‌اندازیم:
طرح اول- FOB – Free on Board:
تهیه‌کننده پیشنهاد می‌دهد تا تمامی هزینه‌های مربوط در کشور مبدأ (تا زمان تحویل به بندر یا بطور کلی درگاه) از قبیل: هزینه کامیون حمل بار از انبار تا بندر، ترخیص کالا، ترمینال و... با این پیشنهاد شما مسئولیت پرداخت تمامی هزینه‌ها از بندر و یا درگاه مبدأ تا رسیدن بار به دست خودتان را عهده‌دار خواهید شد که این هزینه‌ها شامل: حمل‌ونقل دریایی، ترخیص کالا در گمرک و هزینه‌ی رسیدن آن به مقصد مورد نظر شما خواهد بود. 
هنگام استفاده از این اینکوترم، تهیه‌کننده است که چندین تصمیم ابتدایی درباره حمل بار و محصول شما را می‌گیرد. او می‌تواند تصمیم بگیرد که آیا همان خدماتی که شما برای بخش دوم ارسال (بعد از خرج از کشور مبدأ) انتخاب کردید، استفاده کند یا یک شرکت دیگر را برای ارائه‌ی سرویس‌دهی برگزیند. هرچند هزینه‌هایی از قبیل عوارض پایانه ‌های کانتینری و یا اپراتورهای بارگذاری و تخلیه‌ی بار و سایر هزینه‌های مرتبط منتقله توسط خطوط حمل‌ و نقل در بندر، بعهده تهیه‌کننده می‌باشد. 


طرح دوم- EXW – Ex Works:
در این بخش شما بعنوان خریدار، تمامی هزینه‌ها را می‌پردازید. یک حمل‌کننده استخدام می‌کنید برای باربری هوایی و خدمات مقصد و در مورد سرویس‌دهنده خدمات در کشور مبدأ: حمل و نقل بار از انبار عرضه‌کننده تا درگاه، هزینه‌ی ترخیص کالا و تمام هزینه‌های دیگری که ممکن است بوجود بیاید. این اینکوترم به شما قابلیت کنترل بیشتر روی محصول را می‌دهد اما مجبور به صرف زمان بیشتری برای پیگیری روند حمل و نقل در کشور مبدأ نیز هستید. 
این اینکوترم برای خریدارانی که دارای رتبه‌ی خوبی در بین حمل‌کننده‌ها هستند، گزینه‌ی بسیار خوبی است هم‌چنین برای عرضه‌کننده‌ها و تهیه‌کنندگانی که به شرکت‌های حمل و نقلی در مبدأ دسترسی ندارند.
این دو اینکوترم جزءِ رایج‌ترین روش‌های موجود در برنامه‌ی حمل و نقل بین‌المللی است و اما 10 اینکوترم دیگر در جدول اینکوترمز وجود دارد که هر کدام در یک گروه خاص قرار می‌گیرد(مجموعاً 4 گروه E، F، C و D). در این بخش هرکدام از آن‌ها را به اجمال معرفی خواهیم کرد:
گروه Fفروشنده، محصولات را در محل تعیین‌شده توسط خریدار، تحویل می‌دهد. فروشنده برنامه‌ریزی و پرداخت هزینه برای تحویل کالا به حمل‌کننده را بعهده دارد اما خریدار تمامی هزینه‌های پس از آن را تقبل می‌کند(مانند FOB که شرح دادیم).
(FCA - (Free Carrier: زمانی که کالا از دست فروشنده به حمل‌کننده تحویل می‌شود، ریسک ان نیز به خریدار منتقل می‌شود. همانگونه که هزینه‌ها بعد از رسیدن کالا به دست حمل‌کننده، دیگر به عهده خریدار خواهد بود.


(FAS -  (free alongside ship: در این مورد، حمل توسط خریدار نظم‌دهی می‌شود و انتقال ریسک از فروشنده به خریدار و هزینه‌های جاری، زمانی رخ می‌دهد که کالا در کنار کشتی (وسیله‌ی حمل) قرار داده شود. 


گروه Cفروشنده برای حمل و نقل قرارداد امضاء می‌کند اما ریسک آسیب دیدگی یا از دست رفتن کالا پس از حمل و نقل را برعهده نمی‌گیرد:
(CFR - (cost and freight: مسئولیت سازمان‌دهی حمل و کرایه بعهده فروشنده است. انتقال ریسک زمانی که محصول از نرده کشتی عبور کرد (بارگیری) به خریدار منتقل می‌شود. هزینه در بندر مقصد به بعد بعهده خریدار است.


(CIF -  (COST insurance and freight: مسئولیت سازمان‌دهی حمل، کرایه و بیمه بعهده‌ی فروشنده است. شرایط دیگر مطابق الگوی قبلی اعمال می‌شود. 


(CPT -  (Carriage Paid to duty paid: بر خلاف دو روش قبل که مخصوص حمل دریای بود، این روش برای روش‌های مختلف حمل از جمله هوایی و زمینی نیز کاربرد دارد. هزینه‌ی کرایه و حمل بر عهده‌ی فروشنده ولی هزینه‌ی قرارداد و بیمه با خریدار می‌باشد. ریسک و مسئولیت فروشنده زمانی که کالا را تحویل اولین حمل‌کننده بدهد به پایان می‌رسد.


(CIP -  (Carriage and Insurance paid to: مشابه مورد قبلی است با این تفاوت که ریسک و مسئولیت فروشنده زمانی که کالا به نقطه‌ی توافق شده برسد تمام می‌گردد.


گروه Dفروشنده در این نوع از قرارداد، تمام خطر مربوط به آوردن کالا و رساندن ان به خریدار را بعهده می‌گیرد.
(DAF -  (Delivered at Frontier: تحویل در مرز (مشخص‌شده در قرارداد) انجام می‌شود. این نوع از حمل معمولا از طریق راه‌آهن انجام شده و یک سند برای کل پروسه حمل و نقل از سمت فرستنده (راه‌آهن) صادر می‌شود.


(DES -  (Delivered ex-ship: فروشنده‌ی کالا را بوسیله کشتی به بندر مقصد خریدار می‌فرستد و خریدار وظیفه هزینه ترخیص کالا از عرشه کشتی (نقطه تحویل) را بعهده دارد.


(DEQ -  (Delivered EX quay: مشابه مورد قبلی، اما فروشنده هزینه‌ی عوارض و ترخیص کالا را نیز عهده دارد و بعد از انتقال کالا از کشتی به اسکله و بندر مقصد، خریدار کالا را تحویل می‌گیرد.


(DDU -  (delivered duty unpaid: فروشنده‌ی عوارض گمرکی را نمی‌پردازد و بدون ترخیص، کالا را به نقطه تحویل خریدار می‌رساند.


(DDP - (delivery duty paid: برخلاف مورد قبل، عوارض گمرکی توسط فروشنده پرداخت می‌شود. 


مزیت اصلی اینکوترمز کاهش ریسک در حمل و نقل:با توجه به اینکه هر کشور و قومی، فرهنگ و زبان متفاوتی در تجارت و کسب‌وکار دارد، واضح است که برای کاهش ایجاد هرگونه سوء‌تفاهم یک قانون یکسان برای دو طرف معامله نیاز است. ثانیا با مشخص شدن نقش و مسئولیت فروشنده و خریدار در صادرات و واردات تجاری، و تعهدمندی طبق قوانین حمل و نقل از نقطه‌ی A به نقطه‌ی B، هیچگونه سردرگمی بوجود نخواهد آمد.
 

نظر شما